Wat kunt u doen?
In de gezondheidszorg wordt macht uitgeoefend en macht schept afhankelijkheid.
"De macht van de artsen vraagt om een tegenmacht van de patienten"
                   citaat uit Gezondheidsrecht: Betekenis en positie, preadvies 2007, Vereniging voor Gezondheidsrecht, p. 20.
                           Prof. mr. Pieter Ippel
        
 
                                            
Klik op de rubriek voor meer informatie:
9. OM- Expertisecentrum Medische Zaken Strafrechtelijke aangifte

Elsevier Gezondheid, 16-02-07:
 Waar blijft de Pieter Storms van de zorg?

Patiënten hebben vele rechten, wordt gezegd. Maar als het mis gaat, zoals onlangs in Rotterdam of Almelo, dan zijn de regels onhelder. Laat een ‘zorgvertegenwoordiger’ (ex-) patiënten helpen hun recht te halen.

Het wordt tijd voor de Pieter Storms van de zorg. Een ‘breekijzer’, die bemiddelt als er er onverhoopt iets is misgegaan bij een behandeling. Wie verkeerd is behandeld in een ziekenhuis, heeft namelijk niet alleen een medisch probleem.
Want waar kan de (ex-)patiënt zijn recht halen? Bij de arts, de klachtencommissie, de directie van het ziekenhuis, de zorgverzekeraar, of toch bij de rechter? En: wie helpt hem door het woud van rechten en van regels? Een dergelijke figuur ontbreekt.
Zwak en onmachtig
Noem hem voor het gemak een zorgvertegenwoordiger. Een medisch en juridisch onderlegde adviseur die serieus onderzoek doet naar een klacht en namens de patiënt onderhandelt met de tegenpartij. Ter dekking zou een zorgbijstandsverzekering kunnen worden afgesloten.
Zo’n adviseur is hard nodig. Want elke patiënt voelt zich zwak, afhankelijk en onmachtig. En het gáát vaak ‘fout’ in ziekenhuizen, zoals recent is gebleken in het Rotterdamse Erasmus MC, het Nijmeegse UMC St Radboud, in Weert, Roermond, in Meppel en in Almelo.
Rechtsongelijkheid
Volgens de overheid heeft iedere patiënt rechten. Maar de regels op het gebied van recht op zorg, en de vergoeding daarvan, zijn onduidelijk. Onderlinge samenhang ontbreekt. De rechtsbijstand van patiënten is bovendien wettelijk niet geregeld, ‘anders dan de algemene bepalingen over rechtshulp aan on- of minvermogenden,’ heet het in jargon.
Nog altijd moet de patiënt met de bewijslast komen – en niet de dokter. Deze rechtsongelijkheid moet verdwijnen. Dat kan alleen met druk van buitenaf. Bijvoorbeeld als meer burgers zich zó onheus benaderd voelen dat ze hun angst voor de slechte dokter opzij zetten, en de hulp inroepen van een betaalbare zorgvertegenwoordiger die niet terugschrikt als hij wordt geïntimideerd.
Door Willem Wansink


 

Willem Wansink (Arnhem, 1953) werkt sinds 1988 bij Elsevier
Wansink is sinds 2002 redacteur gezondheidszorg en commentator. Schrijver van het boek "Zo gaat het in de zorg",
de burger als klant. Speelbal of koning, mondig of monddood
via de link te bestellen:


                 Zo gaat het in de zorg
Zo gaat het in de zorg
Feenstra, H. & Wansink, W.
                 

                    

In de volgende zaken heeft U geen verplichte advocaat nodig:
• Alle arbeidszaken (bv. ontslag, pensioen, verlof, loon, werkgeversaansprakelijkheid)
• Alle ambtenarenzaken (bv. aanstelling, pensioen, verlof, bezoldiging)
• Alle sociale zaken (bv. ww, zw, bijstand, aow, wia, wajong)
• Alle bestuurszaken (bv. vergunningen, bestemmingsplan, studiefinanciering)
• Alle vreemdelingenzaken (bv. verblijfsvergunning, mvv, naturalisatie)
• Alle strafzaken (bv. overtreding, misdrijf, economisch delict)
• Alle huurzaken (bv. ontruiming, huurverhoging, gebreken, schade)
• Alle huurkoopzaken (bv. aandelenlease-zaken)
• Alle pachtzaken (bv. teeltpacht, reguliere pacht)
• Alle consumentenzaken tot 5.000 euro (bv. ondeugdelijk product, koopcontract)
• Alle geldvorderingen tot 5.000 euro (bv. geldlening)
• Alle (letsel)schadezaken tot 5.000 euro (bv. schadevergoeding, smartengeld)
• Alle schuldsaneringszaken (bv. minnelijk traject, WSNP)
• Alle fiscale zaken (bv. aanslagen, toeslagen, ontheffingen)
In bovenstaande zaken heeft u dus het recht, maar niet de plicht een advocaat in de arm te nemen. U kunt uzelf vertegenwoordigen of minder dure rechtsbijstand raadplegen. Controleer dus altijd of u voor een specifieke zaak daadwerkelijk een advocaat nodig hebt.


Wat doet het Meldpunt Medische Fout voor U?

Het Meldpunt Medische Fout is een onafhankelijke organisatie (in 2006 opgezet als serviceproject van Winter Organisatie & Communicatie)  met als doel de kwaliteitsverbetering van de medische zorg in Nederland door het in kaart brengen van medische fouten en het adviseren aan patiënten ten aanzien van de keuze voor de beste zorgverleners en zorginstellingen. Voorts inventariseert het meldpunt conflicten tussen patienten en zorgverleners. De gegevens worden anoniem verwerkt en benut in de lobby voor een betere rechtspositie van patienten en de verbetering van de kwaliteit van leven van patienten in ziekenhuizen. De machtverhoudingen in de zorg  zijn  nog ongelijk wegens de afhankelijkheidsrelatie tussen de patiënt en de zorgverlener. Een machtsbolwerk van artsen, gesteund door topadvocaten tegen ingediende klachten bij het "Medisch Kluchtcollege".
De klucht is dat de artsen door topadvocaten en de medische tuchtrechters worden verdedigd tegenover de patient, die de falende arts aanklaagt. Dat werkt op de lachspieren, omdat het geheel tegen het systeem van tuchtrecht indruist. Uiteraard is het niet om te lachen, want het gaat om leed (sterfte en invaliditeit).
Het gemakkelijkst voor de arts is de aanklacht paranoia te verklaren: "Zulke dingen gebeuren niet in een ziekenhuis, want het is in strijd met de wet".   
Meldpunt Medische Fout is niet in de eerste plaats een klachtensite, maar opgezet met het uitdrukkelijke doel de zorgverlening aan de patient te verbeteren. Het gezegde "Van fouten kun je leren" is daarbij de leidraad. Artsen en verpleegkundigen hebben er derhalve belang bij om kennis te nemen van fouten van hun collega's. Fouten zijn menselijk en dienen niet te worden verborgen uit angst voor schadeclaims. Een patiënt heeft recht op de best mogelijke zorg en het uitgangspunt is dat de artsen en verpleegkundigen hun uiterste best doen bij de uitoefening van hun beroep.


Wat is een medische fout?    
Meldpunt Medische Fout hanteert de volgende definitie: Er is sprake van een medische fout indien de behandeling van de ziekte niet tot het beoogde resultaat leidt ten gevolge van onzorgvuldigheid, onduidelijke communicatie, onjuiste medicatie, onjuiste ingrepen of onjuiste diagnose door een arts, verpleegkundige of andere medische hulpverlener, welke bevoegd is een medisch beroep uit te oefenen.


Schadeclaim

Bij een schadeclaim staat de vraag centraal of een hulpverlener anders heeft gehandeld dan hij bij de behandeling had móéten doen. Zo ja, dan moet de verzekeraar van het ziekenhuis (in 70 % van de gevallen is dat MediRisk) beoordelen of er sprake is van schade. Ten slotte moeten worden vastgesteld of die schade voortvloeit uit het onzorgvuldige handelen van de arts.

Of een arts onzorgvuldig heeft gehandeld, wordt beoordeeld aan de hand van het criterium van de ‘redelijk bekwaam handelend vakgenoot’. Fout gegaan is nog niet fout gedaan. Een ongewenst of tegenvallend eindresultaat is geen goede maatstaf voor (on)zorgvuldigheid. Een handelen of nalaten is pas onzorgvuldig als een ‘redelijk bekwaam handelend vakgenoot’ onder dezelfde omstandigheden anders had moeten handelen.

Een arts kan immers geen resultaat van de behandeling garanderen en hoeft dat ook niet. De medische behandelingsovereenkomst is namelijk een inspanningsovereenkomst. Het ‘fout gaan’ van een behandeling kan vele redenen hebben die tot het ongewenste behandelresultaat hebben geleid. Dit wil echter lang niet altijd zeggen, dat het handelen van de hulpverlener onzorgvuldig is geweest.
Ondanks alle voorzorgen kunnen bijvoorbeeld complicaties optreden die het behandelresultaat vaak ernstig nadelig beïnvloeden. Denkt u hierbij aan bijvoorbeeld infecties en bloedingen. Ondanks het feit dat er wel schade ontstaat, leiden deze complicaties niet tot aansprakelijkheid, omdat zij niet zijn ontstaan door onzorgvuldigheid bij de hulpverlener